543. urodziny Marcina Lutra w Lublinie

W jesienny wieczór 17 listopada 2026 r. plebania parafii Świętej Trójcy przekształciła się – już po raz ósmy! – w salę teatralną i bankietową. Tego dnia świętowaliśmy bowiem 543. urodziny doktora Marcina Lutra, grając w scenie dramatycznej Czwarty potrzebny od zaraz, autorstwa Izabeli Raby, następnie śpiewając i pałaszując przysmaki zgromadzone na biesiadnych stołach.

W tym roku na urodziny Lutra – grał go Mirosław Łoboda, a towarzyszyła mu żona Katarzyna, w którą wcieliła się Anna Brudny – przybyli goście zaświatów dalszych i bliższych. Z tych dalszych czasowo i przestrzennie w lubelskiej plebanii pojawił się znienacka i aż z V wieku straszliwy wódz Hunów Attyla (Wojciech Wołoch) oraz zmarła w 1625 roku „królowa botaniki polskiej” Anna Wazówna (Wioleta Wołoch), z koszem leków i bukietem kwiatów. Z połowy XX wieku przybył „świadek Ewangelii w trudnych czasach” teolog Dietrich Bonhoeffer (Dariusz Chemperek), a w ślad za nim poszukująca go na Drodze Mlecznej młoda narzeczona Maria von Wedemeyer (Katarzyna Korczyńska). Z niedawna i z bliska przywędrował pisarz Jerzy Pilch (Marcin Cichowlas), który odszedł zaledwie przed sześcioma laty. Pojawił się w towarzystwie z butelką i kartami – stąd tytuł sceny dramatycznej.

Rozmowy za stołem były jednak całkiem poważne. Dotyczyły mechanizmów władzy (Attyla), zachowania się w sytuacji represji z jej strony (Bonhoeffer, Maria) i uchronienia tożsamości wyznaniowej przez luteranów żyjących w diasporze, a zajmujących się pracą naukową czy literacką (Anna Wazówna i Pilch). Rozważaniom towarzyszyła pieśń Bonhoeffera Przez dobrą moc Twą, Panie, otoczony (nr 100 w śpiewniku ewangelickim), którą w odpowiednich sekwencjach sztuki śpiewali aktorzy i publiczność (akompaniował przy pianinie ks. Grzegorz Brudny).

Wspólne śpiewy pieśni z kancjonału, już po gromko oklaskanym spektaklu, towarzyszyły biesiadzie, a jej kulminacyjnym momentem było wniesienie urodzinowego tortu zrobionego przez Magdalenę Ner. Także inne osoby z publiczności przyniosły rozmaite potrawy, więc stoły prezentowały się bardzo okazale.

Spotkanie parafian z okazji 543. rocznicy urodzin Marcina Lutra były okazją do integracji, zacieśniania więzów i dobrej zabawy. Dobrej w dwojakim sensie – autorce i zarazem reżyserce spektaklu przyświecała oświeceniowa idea, aby bawiąc uczyć. Elementy komiczne współgrały z dydaktycznymi, bo akcja sceny dramatycznej ukazywała bohaterów w kluczowych momentach ich życia, gdy stawiani byli przed ważnymi wyborami etycznymi.

Dariusz Chemperek